11.636 nieuwe borstkankerdiagnoses in 2023
Johan Van Roy
In 2023 kregen in totaal 11.636 Belgen de diagnose borstkanker. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van de Stichting Kankerregister.
Borstkanker blijft een van de grootste gezondheidsproblemen in België en treft elk jaar een groot aantal mensen. Volgens de laatste cijfers blijft borstkanker helaas de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen in België, meer bepaald ongeveer een derde van alle kankerdiagnoses bij vrouwen.
11.636 mensen kregen in 2023 de diagnose borstkanker - waarvan 11.533 vrouwen en 103 mannen. Dat is een lichte stijging in vergelijking met 2022, toen 11.302 mensen de diagnose kregen - onder wie 11.192 vrouwen en 110 mannen.
Uit onze recente analyse blijkt dat het aantal diagnoses bij vrouwen ieder jaar toeneemt. De kans dat een individuele vrouw borstkanker krijgt, is in twintig jaar tijd jaarlijks met 0,1% gestegen. Over die gehele periode van twintig jaar gaat het om een stijging van 23% in het aantal gediagnosticeerde gevallen van borstkanker.
Deze stijging is vooral te verklaren door een betere en intensievere screening, waardoor borstkanker vaker en eerder wordt opgespoord. Daarnaast spelen ook bevolkingsgroei en vergrijzing een rol: we worden met z’n allen ouder, en de kans op borstkanker neemt toe met de leeftijd.
Er is echter ook goed nieuws: in dezelfde periode (2004-2023) is het aantal sterfgevallen als gevolg van borstkanker met ongeveer 10,5% gedaald. Voor een individuele vrouw is de kans om aan borstkanker te overlijden in die twintig jaar met gemiddeld 2,1% per jaar afgenomen.
Conclusie: betere overlevingskansenHoewel meer vrouwen de diagnose borstkanker krijgen, overlijden er steeds minder vrouwen aan de ziekte. Voor een individuele vrouw is de kans om borstkanker te krijgen nagenoeg gelijk gebleven, maar de kans om eraan te overlijden, is duidelijk afgenomen. Dat betekent dat steeds meer vrouwen borstkanker overleven – dankzij vroegtijdige opsporing en betere behandelingen.
De gemiddelde leeftijd van vrouwen met borstkanker is 64 jaar.
Bij mannen ligt de gemiddelde leeftijd bij diagnose dan weer hoger: 70 jaar. Hoewel borstkanker bij mannen veel minder vaak voorkomt, tonen deze cijfers aan dat borstkanker meestal op latere leeftijd voorkomt dan bij vrouwen.
Deze gegevens benadrukken nog maar eens het belang van regelmatige screening, vooral bij oudere mensen, om borstkanker zo vroeg mogelijk op te sporen, los van het geslacht. Vroege opsporing blijft een belangrijke factor in het verhogen van de overlevingskansen en een effectieve behandeling.
In België krijgt nog steeds één vrouw op acht borstkanker. Volgens de meest recente gegevens is de meerderheid van de vrouwen die de diagnose borstkanker krijgen 50 jaar of ouder, namelijk 81,1 % van de gevallen. Meer specifiek blijkt dat 44,9 % van de vrouwen met borstkanker tussen 50 en 69 jaar oud is. Daarnaast is 36,2 % van de vrouwen met de diagnose borstkanker ouder dan 70 jaar, waarmee wordt aangetoond dat het risico op borstkanker met de leeftijd toeneemt. Daarentegen is 18,8 % van de vrouwen met borstkanker jonger dan 50 jaar, waarmee wordt aangetoond dat borstkanker op elke leeftijd kan voorkomen, maar minder vaak voor het 50e levensjaar.
Deze cijfer benadrukken het cruciale belang van specifieke screeningscampagnes, voornamelijk voor vrouwen van 50 jaar en ouder, om borstkanker zo vroeg mogelijk op te sporen.
Volgens de meest recente cijfers van 2023, werd in België bij 103 mannen borstkanker vastgesteld. Ondanks dit veel kleinere aantal is het van cruciaal belang om te benadrukken dat borstkanker niet uitsluitend een vrouwenziekte is.
Borstkanker komt veel minder vaak voor bij mannen dan bij vrouwen, wat misschien verklaart waarom er relatief weinig informatie en bewustmaking over dit onderwerp beschikbaar is. Helaas zorgt dit tekort aan informatie er vaak voor dat tumoren bij mannen te laat worden ontdekt. In tegenstelling tot vrouwen, bij wie screening en bewustmaking veel gebruikelijker zijn, denken mannen er niet meteen aan dat deze ziekte hen kan overkomen. Hierdoor wordt borstkanker bij mannen vaak in een verder gevorderd stadium ontdekt, waardoor de behandeling complexer is en de prognose minder gunstig.
Extra aandacht voor mogelijke signalen en symptomen is daarom cruciaal voor een vroegtijdige diagnose. Bewustmaking en voorlichting zijn dan ook essentieel om de screening te verbeteren, zodat patiënten kunnen rekenen op een snelle behandeling. Hoewel borstkanker bij mannen nog steeds relatief zeldzaam is, is het van cruciaal belang dat we niet vergeten dat het voorkomt.
Meer dan 75% van de vrouwen krijgt de diagnose borstkanker in een vroeg stadium (1 of 2). Toch zijn er duidelijke verschillen tussen leeftijdsgroepen.
0-49 jaar: Bij deze groep wordt 44% in stadium 2 en 37% in stadium 1 gediagnosticeerd. Dit laatste relatief lagere percentage vroege ontdekkingen komt waarschijnlijk door een lagere alertheid en minder screening. Dit onderstreept het belang van meer bewustwording, bijvoorbeeld via initiatieven zoals de Full Moon Check.
50-69 jaar: In deze leeftijdsgroep wordt iets meer dan de helft van de vrouwen (51%) gediagnosticeerd in stadium 1. Verschillende factoren verklaren dit hogere percentage in een vroeg stadium: velen weten dankzij meer bewustwording en informatie dat zij tot de hoogrisicogroep behoren en zijn daarom alerter op waarschuwingssignalen. Zij ontvangen ook tweejaarlijks een uitnodiging voor een screeningsmammografie, die wordt aangeboden binnen het Bevolkingsonderzoek Borstkanker. Dit onderzoek heeft twee grote voordelen: het is gratis en wordt onafhankelijk door twee radiologen beoordeeld, wat de betrouwbaarheid verhoogt. Sommige vrouwen kiezen voor een zogenaamd "opportunistische" screening, voorgeschreven door hun huisarts of gynaecoloog. Hierdoor vinden diagnoses van borstkanker in deze leeftijdsgroep vaker in een vroeg stadium plaats. Onze campagne «Mijn Prio? Mijn Mammo!» sluit hierop aan.
70+ jaar: Bij oudere vrouwen wordt 40% in stadium 1 en 38% in stadium 2 gediagnosticeerd. Tegelijkertijd heeft deze groep de hoogste percentages voor stadium 3 (11%) en 4 (10%). Deze late ontdekkingen kunnen komen doordat zij vaak niet meer in aanmerking komen voor screening, terwijl 36,2% van de nieuwe diagnoses juist in deze leeftijdsgroep valt. Ook het onderschatten van symptomen of het idee dat borstkanker hen niet meer treft, speelt mogelijk een rol. Dit leidt tot de discussie of de screeningsleeftijd moet worden verhoogd.
Stelselmatige screening speelt een belangrijke rol in de strijd tegen borstkanker. In België krijgen alle vrouwen tussen 50 en 69 jaar om de twee jaar een uitnodiging voor een gratis screeningsmammografie. Dankzij dit programma kunnen veel gevallen in een vroeg stadium worden opgespoord, waardoor de kans op genezing toeneemt. Toch zou een nog bredere deelname aan deze screeningsprogramma's de algemene resultaten ten goede komen.
Preventie blijft een belangrijke prioriteit. Luisteren naar je lichaam en je borsten regelmatig onderzoeken (borstbewustzijn), wat je leeftijd ook is, om de kleinste afwijking op te sporen, is van groot belang. De Belgische gezondheidsinstanties moedigen vrouwen ook aan om een gezonde levensstijl aan te houden om zo de kans op borstkanker te verkleinen. Denk hierbij aan een evenwichtig dieet, regelmatige lichaamsbeweging, het gebruik van alcohol beperken en roken vermijden.
De vijfjaarsoverleving voor borstkankerpatiënten in België is de afgelopen 20 jaar voortdurend toegenomen en bedraagt nu 93%. Deze overlevingskans is het hoogst wanneer de ziekte in stadium 1 wordt vastgesteld. Ook bij mannen met borstkanker is de vijfjaarsoverleving de afgelopen jaren verbeterd.
Deze positieve ontwikkeling is vooral te danken aan vooruitgang in de vroegtijdige opsporing, gepersonaliseerde behandelingen en aanvullende ondersteuning
Borstkanker vormt in België een aanhoudende en ernstige uitdaging voor de volksgezondheid. Ondanks enkele verbeteringen in screening en behandeling, blijft de impact van de ziekte groot. Er is nog steeds dringend behoefte aan meer bewustwording, betere preventie en vooral een gelijkwaardige toegang tot zorg voor iedereen. Om echte vooruitgang te boeken, zijn blijvende inzet en gezamenlijke inspanningen van overheid, zorgverleners en de samenleving hard nodig.
Bron: Belgian Cancer Registry, Brussels, 2025