Help mijn borsten

Te groot, te klein, te slap, een rare vorm … Wij vrouwen hebben dikwijls veel aan te merken op onze borsten. Maar hoe je het ook draait of keert, ze zijn in ons hoofd wel onlosmakelijk verbonden met onze vrouwelijkheid. Als je ze dreigt kwijt te raken, is dat een ingrijpende gebeurtenis. Een die een serieuze impact kan hebben op hoe je je voelt en hoe je naar jezelf kijkt. Borsten zijn nu eenmaal een belangrijk én zichtbaar deel van je lichaam.

De hoeksteen bij de behandeling van borstkanker is bijna altijd een borstoperatie. Het is een goed idee om vooraf te praten met de chirurg zodat je alles goed kunt doorspreken, ook wat betreft protheses en reconstructie. Er zijn veel opties, en soms heeft jouw keuze gevolgen voor de operatie.

Je eigen borst kan niemand je teruggeven. Maar een uitwendige borstprothese of een borstreconstructie kan je wel een beter gevoel geven. Ze verhinderen dat je rugpijn krijgt en helpen een goede lichaamshouding te bewaren. Als je een amputatie nodig hebt, kun je al praten over borstprothese of borstreconstructie vóór de ingreep en tijdens de controleconsultaties en -gesprekken. Mogelijk doet de arts of de borstverpleegkundige dat, maar aarzel niet om zelf ook informatie te vragen. Misschien staat je hoofd er op dat ogenblik niet naar. Dat is geen probleem. Neem de tijd. De beslissing is niet dringend en je hoeft niet overhaast te werk te gaan.

Je kunt in het begin wat weigerachtig staan tegenover deze oplossingen. Dat is begrijpelijk, het blijft iets kunstmatigs. Maar er is de laatste jaren veel vooruitgang geboekt op het vlak van protheses en reconstructies en veel vrouwen vinden een aanvaardbare oplossing. Je kunt ook kiezen om zonder protheses of borstoperatie door het leven te gaan. Wat je uiteindelijk kiest, is helemaal je eigen beslissing.

Externe borstprotheses

Een groot aantal vrouwen met borstkanker besluit na een borstamputatie uiteindelijk om geen reconstructie te ondergaan. Ze hebben genoeg van ziekenhuizen, vinden een reconstructie te duur of willen proberen hun lichaam te aanvaarden zoals het is. Voor hen is er een uitgebreid gamma aan borstprotheses als ze dat willen. Sommige volgen perfect de beweging van je lichaam, andere behouden een constante temperatuur, met nog andere kun je zwemmen of aan watersport doen. Je kunt er dus zonder probleem een actief leven mee leiden.

Fabel

Veel mensen denken dat een vrouw met grote borsten meer risico heeft op borstkanker. Dat is niet waar. Wetenschappelijke data tonen aan dat vrouwen met grote borsten niet vaker borstkanker ontwikkelen dan vrouwen met kleine borsten.

Een externe prothese is een druppelvormig siliconenzakje voor in je beha dat de natuurlijk borst nabootst. Er zijn verschillende maten en vormen. De prothese kun je los in een speciaal daarvoor ontwikkelde beha dragen, of aan de huid van je borstkas kleven. Zelfklevende prothesen trekken minder aan het schouderbandje van je beha, waardoor ze lichter en natuurlijker lijken.

Een uitwendige prothese kun je tijdelijk dragen in afwachting van een borstreconstructie, of als permanente oplossing. Het belangrijkste voordeel is uiteraard dat je niet nog een keer moet worden geopereerd. Borstprotheses draag je het best met een aangepaste beha.

Ik heb ervoor gekozen geen reconstructie te laten doen. Wéér operaties, dat wil ik niet. Er is een operatie nodig om weefsel uit mijn rug en billen te nemen en een nieuwe borst te vormen, en dan nog een operatie om de maat van mijn andere borst aan te passen aan de reconstructie. Daar heb ik geen zin in. Ik blijf me wel modieus kleden, en met de prothese zie je niets.

Lili, 51 jaar
Vlak na de operatie

Aan het einde van je ziekenhuisopname komt de bandagist of borstverpleegkundige je een voorlopige postoperatieve prothese bezorgen. Dat is een licht stoffen hoesje gevuld met een polyester wattenvulling die je kunt aanvullen of uitnemen. De prothese heeft geen gewicht en heeft aan de draagzijde een zacht katoenen hoesje. Zo kan je wonde helen, maar ga je toch al naar huis met een veilig gevoel en een elegante oplossing voor de eerste zes weken na de ingreep.

Een eerste prothese

Een prothese speelt een belangrijke rol in je uiterlijk en om je weer goed in je vel te voelen, maar is ook belangrijk voor je houding en rug. Zeker als je grotere borsten hebt. De prothese heeft hetzelfde gewicht als je andere, natuurlijke borst en voorkomt op lange termijn schouderklachten.

De eerste prothese van silicone is qua vorm en uiterlijk meer wat je van een prothese verwacht. Ze heeft een licht natuurlijk doorzakkend effect zoals een echte borst en er is een tepel in verwerkt. Ook neemt ze je natuurlijke lichaamstemperatuur over, zodat ze lichaamseigen gaat aanvoelen. Bovendien zakt ze in als je op je rug ligt, zodat niemand merkt dat je een prothese draagt.

Deze eerste prothese wordt volledig terugbetaald door het ziekenfonds. Je hebt wel een voorschrift nodig van je (huis)arts. Lingerie moet je meestal zelf betalen. De bandagist of borstverpleegkundige bezorgt je ook een informatiemapje met lingeriemogelijkheden. Ook op dat vlak is ondertussen veel veranderd. Je zult verrast zijn hoeveel mooie protheselingerie ondertussen bestaat.

Een prothese passen is emotioneel. Onderschat het niet. Vraag iemand die je goed kent om je te vergezellen. Neem ook een nauwsluitend T-shirt mee, het liefst wit of in een effen lichte kleur. Zo kun je de vorm precies beoordelen. Spring en beweeg als je de beha’s past. Zo kun je het best inschatten hoe goed de prothese blijft zitten en hoe comfortabel het voor jou aanvoelt.

De definitieve prothese

Een jaar na de eerste prothese van silicone heb je recht op een nieuwe, definitieve prothese. Daarna kun je om de twee jaar een nieuwe prothese aanvragen. Definitieve protheses zijn verkrijgbaar bij bandagisten en bij bepaalde gespecialiseerde lingeriezaken. De borstverpleegkundige kan je adressen geven.

Om aanspraak te maken op terugbetaling moet de prothese voorgeschreven worden door een arts en verstrekt worden door een erkend bandagist. Het is handig om op voorhand een afspraak te maken. De winkel kan daar dan rekening mee houden. Soms zijn er ook medewerkers gespecialiseerd in borstprotheses. Je krijgt altijd de prijs van een standaardprothese terugbetaald, zo’n 220 euro. Voor een duurdere prothese betaal je een supplement. Ook speciale zwemprotheses worden niet terugbetaald.

Onderhoudstips

Het onderhoud is gemakkelijk: een prothese die niet aan het lichaam kleeft kun je in zuiver water of een licht sopje wassen. Je doet dat het best dagelijks.

  • Droog de prothese altijd goed af met een handdoek.
  • Leg de prothese nooit op of bij een warmtebron en gebruik het liefst geen haardroger.
  • Bij een prothese die aan het lichaam kleeft, moet je de hechtlaag regelmatig vervangen en je huid reinigen. De verkoper kan je de juiste producten aanraden.
  • Let op prikken (sierspelden, kattenklauwen, doornen, naalden …) die de prothese kunnen perforeren en (onherstelbaar) beschadigen.
Voor en na altijd de perfecte BH

Een goede beha is onontbeerlijk. Die moet aangepast zijn aan je lichaamsbouw en hoog genoeg uitgesneden zijn om de prothese erin te stoppen. Je kunt ook een fijne voering of het zakje dat samen met de prothese verkocht wordt in je gewone beha naaien. Dat zorgt ervoor dat je prothese niet schuift. Een lingeriezaak met bandagist of aangepaste winkel weet welk type beha geschikt is om aan te passen voor je prothese en doet dat voor jou.

Heb je een zelfklevende prothese gekozen, dan vind je aangepaste modellen zonder binnenzakje. Over het algemeen hebben deze beha’s bredere en zachtere schouderbandjes om het gewicht van de prothese op te vangen. Ze zijn vaak ook elastisch afgewerkt aan de randen en aan het decolleté om de beha goed op je lichaam te laten aansluiten.

Er bestaat tegenwoordig een uitgebreid en modieus gamma aan lingerie, badpakken, bikini’s of tankini’s, perfect aangepast aan borstprotheses. En ja, ook geraffineerde stofjes of verleidelijke setjes blijven mogelijk. Die bezorgen je niet alleen optimaal comfort, maar helpen je ook om je beter te voelen in je veranderde lichaam. Zoals bij gewone lingeriecollecties komen er ieder jaar nieuwe modellen op de markt. Sommige ziekenhuizen en lingeriezaken organiseren modeshows voor de nieuwste mode. Vraag dat zeker na.

Reconstructie

Veel vrouwen denken bij het woord borstkanker maar aan een ding: ‘haal die vieze kanker uit mijn lijf ’. Dat ze daarvoor een borst moeten opofferen, speelt eerst minder mee. Toch kan een borst verliezen erg ingrijpend zijn. Een mastectomie of amputatie kan als een verminking ervaren worden, als een aanslag op je vrouwelijkheid. Sommigen kiezen daarom voor een ritueel afscheid, met bijvoorbeeld een fotoshoot van je lichaam of een afdruk van je borst in gips. Anderen zien die borst als een bedreiging en willen hem op dat moment kwijt.

Een reconstructie kan ervoor zorgen dat je borst opnieuw een ‘normaal’ uitzicht krijgt en dat je zelfvertrouwen zich herstelt. Het is in principe voor iedereen mogelijk, ongeacht je leeftijd. Het is belangrijk om realistische verwachtingen te hebben na je reconstructie. Verwacht niet dat de nieuwe borst er zal uitzien als je oude borst. Ze zal ook niet hetzelfde aanvoelen. Daarvan moet je je bewust zijn. Maar heb geduld. Na de reconstructie verandert de borst gedurende de eerste weken nog van vorm. De gevoeligheid in je borst kan ook terugkomen.

Onmiddellijke reconstructie op een later moment?

Veel artsen wachten met een reconstructie tot na de bestralingen. Dan is een tweede operatie nodig, meestal zes tot achttien maanden na de (gedeeltelijke) amputatie. Dat geeft je de tijd om eerst de diagnose te verwerken en de nabehandeling af te werken. Het borstweefsel krijgt de kans om te genezen en de risico’s van een reconstructie dalen. Bovendien beïnvloedt de nabehandeling het esthetische resultaat van je reconstructie niet verder. Je kunt gerust ook meerdere jaren wachten met een reconstructie. Niet iedereen is onmiddellijk klaar voor een nieuwe operatie. Volg je eigen tempo. Welke methode mogelijk is, hangt af van individuele eigenschappen en omstandigheden, bijvoorbeeld de staat van de weefsels.

In borstklinieken moet reconstructie ook onmiddellijk kunnen als jij dat wilt en als je geen verdere nabehandeling moet krijgen, zoals radio- of chemotherapie. Dan gebeuren amputatie en reconstructie tijdens dezelfde operatie. Zo kan de chirurg de oorspronkelijke huidenveloppe van de borst bewaren. Toch is een onmiddellijk gereconstrueerde borst de eerste maanden wat moeilijker te aanvaarden voor sommige vrouwen. Het kan vreemd voelen om meteen van je eigen borst te gaan naar een welving die je wel ziet, maar waarin je geen borstgevoel hebt. Sommige dokters menen dat iemand die een tijd met de verminking van een borstamputatie geleefd heeft een gereconstrueerde borst gemakkelijker aanvaardt.

De keuze voor een borstreconstructie is erg afhankelijk van de leeftijd. Bij jonge vrouwen kiest de overgrote meerderheid, meer dan 80 procent, na ongeveer 1 jaar voor een reconstructie. Bij de oudere patiënten (meer dan 70 jaar) gebeurt dat zelden. Zij zijn vaker tevreden met een borstprothese.

Dokter Femke Delporte, gynaecoloog in AZ Sint-Lucas Brugge

Na een tijdje vindt de tepelhofreconstructie plaats. Tegenwoordig gebeurt dat bijna altijd met een medische tatoeage. Een ultradunne naald gaat razendsnel op en neer en brengt een speciale, huidvriendelijke pigmentvloeistof in onder je huid. De tepel zelf wordt gereconstrueerd met een huidflapje. Kan dat niet, dan kan een tattoo ook het effect van een tepel nabootsen.

Voordelen van latere constructie
  • Je hebt meer bedenktijd om de reconstructietechniek te kiezen.
  • Je kunt eventuele tekortkomingen van de reconstructie beter aanvaarden, omdat je jezelf na de amputatie gezien hebt.
  • Als chemotherapie moet ondergaan, heb je een kleiner risico op infectie van de gereconstrueerde borst. Dat geldt vooral bij prothesereconstructies.
  • Moet je radiotherapie krijgen, dan is er minder risico op nadelige ef fecten voor je huid en op laattijdige littekenvorming.
Pluspunten van onmiddellijke reconstructie
  • Je wordt niet geconfronteerd met het gemis van een borst.
  • Eén ingreep in plaats van twee betekent minder kosten, minder lichamelijke problemen na operatie en anesthesie, en minder hersteltijd. Het litteken is vaak discreter omdat de huidenveloppe gespaard kan worden.
Wat na een borstsparende ingreep

Door meer bewustmaking en betere screening wordt borstkanker vaker vroeg ontdekt. Daardoor is de tumor nog relatief klein en kunnen meer en meer tumoren borstsparend behandeld worden. Bij ongeveer twee derde van de lotgenoten is een borstsparende operatie (tumorectomie) mogelijk. Via een snede in je huid verwijdert de chirurg dan alleen de tumor en een veiligheidszone van omliggend, gezond weefsel. De rest van je borst blijft intact, maar kan wel van vorm veranderen. Om vervorming van je borst te vermijden, doet de chirurg een beroep op oncoplastische technieken. Hij of zij zorgt dat het litteken verborgen is, bijvoorbeeld langs de tepelrand, en dat de tumorholte opgevuld wordt door het klierweefsel te hermodelleren.

Fabel

Er zijn vrouwen die liever hun hele borst laten amputeren, terwijl een borstsparende behandeling ook mogelijk is. Ze denken dat dat veiliger is en een betere overlevingskans biedt. Dat is niet zo. Bij een goed uitgevoerde borstsparende operatie is de kans op goede overleving net zo groot als bij verwijdering van de hele borst.

Voor je uiterlijk is een borstsparende operatie minder ingrijpend dan een borstamputatie. Toch is het mogelijk dat het eindresultaat minder mooi wordt, bijvoorbeeld door bestraling of omdat de chirurg in verhouding een groot deel van de borst verwijdert. De vorm van je borst na een borstsparende ingreep hangt af van de grootte van de borst, de grootte van het gezwel en de plaats van de tumor in de borst. Het uiteindelijke cosmetische resultaat en de asymmetrie met de andere borst beoordelen kan pas na de bestraling.

Na een borstsparende operatie is het risico heel klein dat de tumor binnen tien jaar plaatselijk terugkomt. Maar omdat het altijd mogelijk is dat in de rest van de borst toch nog kwaadaardige cellen zitten, wordt de operatie altijd opgevolgd door radiotherapie in verschillende sessies, met momenteel 15 tot 33 bestralingen.

Sommige lotgenoten vragen zich af of een borstamputatie niet beter is dan een borstsparende operatie gevolgd door bestraling. Die angst is ongegrond. Grote studies tonen aan dat beide behandelingen evenwaardig zijn. Er zijn zelfs studies die een ander licht werpen op chirurgie en radiotherapie versus borstamputatie. Die suggereren dat lotgenoten na een borstamputatie minder overlevingskansen hebben op lange termijn dan na een borstsparende operatie en radiotherapie. We hebben daarvoor nog geen goede uitleg. Aangezien deze studies klein en retrospectief zijn, kunnen we daaruit zeker geen definitieve conclusies trekken.

Professor Liv Veldeman, radiotherapeut in UZ Gent
Implantaten of eigen weefsel

Bij een borstreconstructie creëert de chirurg nieuw borstvolume waar de borst werd verwijderd. Er zijn twee mogelijkheden: met een implantaat, of met eigen weefsel uit de buik, de bilstreek of de rug. Beide ingrepen hebben voor- en nadelen.

IMPLANTAAT
Een implantaat wordt geplaatst onder de huid of borstspier om de natuurlijke vorm van de borst na te bootsen. De buitenlaag is meestal van silicone, de vulling is siliconengel of fysiologisch water.

Na amputatie wordt een nieuwe borst gevormd door inwendig een prothese te plaatsen. Die prothese komt onder de huid van de borstkas via het litteken of de incisie van de borstamputatie. Je krijgt dus geen extra littekens. Om de natuurlijke vorm van de borst na te bootsen, wordt een deel van de prothese geplaatst achter de borstspier en zijn de gelprothesen druppelvormig.

De nieuwste implantaten voelen relatief natuurlijk aan. Ze verschuiven minder na de operatie en hebben de vorm van een peer of druppel om de vorm van een natuurlijke borst meer na te bootsen. Ze zijn ook veiliger dan vroeger: wanneer een prothese scheurt of breekt, verspreidt de gel zich niet meer in het lichaam. Men gebruikt nu cohesieve gel, waardoor de silicone samenklontert in plaats van zich in je lijf te verspreiden.

Een reconstructie op latere datum gebeurt in twee fasen. Eerst wordt een weefselexpander geplaatst om je huid en spier uit te rekken en ruimte te maken voor de definitieve prothese. Twee weken daarna start het stapsgewijs opvullen van de expander. Zo rekt die de huid van de borstkas iedere keer wat meer op. Als er voldoende huid is gevormd, vervangt de definitieve prothese in een tweede fase de expander.
 

Voor de operatie wilde ik nog foto’s van mijn borsten, zonder en met mooie lingerie. Een vorm van afscheid nemen.

Ann, 42

EIGEN WEEFSEL
Deze methode wordt vandaag beschouwd als de ‘gouden standaard’. Een borstreconstructie met eigen weefsel gebeurt met huid en vet uit andere delen van je lichaam. Vooral lotgenoten met voldoende weefsel aan hun buik, billen of dijen zijn geschikte kandidaten. Dat geldt voor de meeste westerse vrouwen, zodat een reconstructie van grotere borsten mogelijk is, en de chirurg je buik nog altijd zonder spanning kan sluiten.

De operatie is vrij ingrijpend en brengt redelijk wat last met zich mee aan je buik. Je moet toch twee à drie maanden rekenen voor je herstel. Soms transplanteert men de buikspier mee, maar dan is de stevigheid van je buik achteraf minder. Als je niet genoeg buikvet hebt, kan het nodige weefsel ook uit je billen, rug of eventueel andere plaatsen van je lichaam (zoals je dijen) worden gehaald.

Na drie tot zes maanden heeft de gereconstrueerde borst haar definitieve vorm. Dan volgt de reconstructie van de tepel en de tatoeage van het tepelhof. Eventueel volgen bijkomende correcties, soms ook van de gezonde borst, voor een zo symmetrisch mogelijk resultaat.

Bij eigenweefselreconstructies ligt het risico op complicaties wel een pak hoger. 40 procent van de patiënten krijgt te kampen met een verwikkeling na de operatie. Een belangrijke aanvulling is dat je absoluut niet mag roken na een borstreconstructie met eigen weefsel. De nieuwe borst is erg fragiel na de ingreep en sterft af als je blijft roken of als nicotinepleisters gebruikt. Roep de hulp in een tabakoloog om definitief te stoppen met roken. Meer info vind je op tabakstop.be.

Tussen het nieuws dat ze mijn borst moesten amputeren en de operatie zaten negen dagen. Ik heb bijna constant gehuild. Ik wilde graag een onmiddellijke reconstructie, dacht dat ik het dan makkelijker zou verwerken. Maar dat bleek niet mogelijk omdat ik nog bestralingen moest krijgen. Nadien heeft het maanden geduurd voor ik weer een zelfonderzoek durfde te doen bij mijn linkerborst.

Jolien, 38

Bij een borstreconstructie bestaat niet één scenario dat voor iedereen geldt. Er is een uitgebreid aanbod van reconstructiemogelijkheden en de keuze is heel persoonlijk. Bespreek daarom alles goed met je arts voor je operatie.

Voor- en nadelen

Implantaten

-

  • kunnen lekken of andere beschadigingen oplopen;
  • risico op kapselvorming: het littekenweefsel rond de prothese trekt samen waardoor de borst op termijn misvormd kan raken;
  • kunnen infecteren of door de huid breken (vooral radiotherapie voor of na plaatsing kan leiden tot deze complicaties);
  • complicaties kunnen zich op elk moment na de ingreep voordoen;
  • moeten wellicht ooit worden vervangen.

+

  • de operatie (en anesthesie) is kort;
  • eenvoudige ingreep: de herstelperiode is korter en de pijn na de operatie minder;
  • garandeert resultaat en de afwezigheid van nieuwe littekens.

 

Lichaamseigen weefsel

-

  • complexe, lange operatie met lange herstelperiode;
  • je kan pijn hebben in je nieuwe borst en op de plaats waar het weefsel werd weggenomen;
  • je hebt ook elders op je lichaam littekens.

+

  • de nieuwe borst is zacht en ziet er natuurlijker uit;
  • de borst is soepel en warm bij aanraking;
  • er worden geen lichaamsvreemde voorwerpen in je lichaam gebracht;
  • de gereconstrueerde borst ‘groeit mee’ als je veroudert, vermagert of verdikt;
  • complicaties komen bijna uitsluitend voor tijdens je ziekenhuisverblijf.
     
Wat kost dat?

Een reconstructie wordt volledig terugbetaald als je niet op een eenpersoonskamer ligt. Jij betaalt alleen het persoonlijk aandeel, namelijk het remgeld en eventueel supplementen. Vraag bij prothesereconstructies goed na bij je chirurg over welk type prothese het gaat, en informeer vervolgens goed bij je arts, het ziekenhuis of het ziekenfonds of jouw prothese effectief terugbetaald wordt. Voor specifieke technieken zoals een DIEP-flap eigenweefselreconstructie is er dan weer een overeenkomst met het RIZIV. Ga zeker na of het ziekenhuis waar jij de reconstructie laat uitvoeren toegetreden is tot die RIZIV-conventie. Wees niet bang om die vragen te stellen, want het antwoord kan belangrijke financiële gevolgen hebben. De goedkeuring tot terugbetaling voor de reconstructie moet je vooraf aanvragen aan de adviserende arts van het ziekenfonds, zeker als het gaat om reconstructie na een preventieve amputatie.

In België worden jaarlijks ongeveer drieduizend borstreconstructies uitgevoerd, waarvan ongeveer duizend met eigen weefsel. Een borstreconstructie met eigen weefsel zorgt voor een mooier resultaat, voelt natuurlijker aan en leidt tot minder laattijdige verwikkelingen. Maar het gaat om een complexe ingreep, die meer dan zes uur in beslag neemt, door twee teams van plastisch chirurgen.

Volgens plastisch chirurgen volstond de vergoeding uit 2008 van de openbare ziekteverzekering (RIZIV) niet. Daarom rekenden ze naast de klassieke ereloonsupplementen nog een bijkomend bedrag aan, een ‘esthetisch honorarium of supplement’. Dat betaalde de ziekteverzekering niet terug, en zo kon een borstreconstructie met eigen weefsel een dure aangelegenheid worden. Daarom werd de vergoeding verhoogd en werden ereloonsupplementen in principe verboden.

Sinds 2016 is ook voor eigenweefselreconstructies een nieuwe regeling voor tweepersoonskamers. Tot en met drie operaties zijn extra supplementen verboden, maar dat geldt niet voor eenpersoonskamer. Heb je nog extra ingrepen nodig, dan geldt deze regel niet meer. Een bijkomende hospitalisatieverzekering betaalt extra kosten soms wel terug, maar vraag dat zeker uitgebreid na, want het gebeurt vaker niet dan wel. Let ook op: nieuwere technieken worden nog niet terugbetaald.

Ook al heb je een hospitalisatieverzekering, informeer wat de verzekering dekt en wat niet. Zo vermijd je onaangename verrassingen. Soms wordt het remgeld pas terugbetaald als je op een tweepersoonskamer ligt, niet op een eenpersoonskamer

Wanneer je beslist om een reconstructie te laten uitvoeren, is de kostprijs een belangrijk element in je overweging, maar het zou niet de beslissende factor mogen zijn. Het gaat tenslotte om een heel ingrijpende beslissing en het succes van de ingreep hangt van veel zaken af. De ervaring en kwaliteit van de chirurg, maar ook het gevoel dat die je begrijpt en op dezelfde golflengte zit, zijn even belangrijk. Soms is de goedkoopste optie niet de beste. Als je het financieel moeilijk hebt, kun je altijd hulp vragen aan de sociale diensten van je ziekenhuis en ziekenfonds. In sommige situaties heb je recht op bijkomende toelagen. Je kunt ook een afbetalingsplan bespreken om de kosten te spreiden. Bespreek dit ook met je verzekering.

Na de operatie

Na een borstkankeroperatie is het belangrijk dat je extra goed voor jezelf zorgt. De meeste lotgenoten voelen zich vrij goed: ze voelen zich niet ziek, dus de ziekte lijkt soms veraf. Maar wees alert voor tekenen van infectie. Verwittig je arts als je koorts krijgt of als de wonde rood ziet, zwelt of meer pijn doet. Denk niet dat het ‘er gewoon bij hoort’.

Na een borstsparende ingreep mag je vaak al na een dag het ziekenhuis verlaten. Na een amputatie verblijf je meestal wat langer in het ziekenhuis. Je krijgt na de ingreep een verband of een drukverband rond je borst. Bij een okseluitruiming en borstamputatie worden een paar drains – flexibele buisjes – in en rond de wonde aangebracht. Die voeren wondvocht, oud bloed en overtollig lymfevocht vanuit de wonde af naar een fles. De drains mogen eruit als de hoeveelheid vocht minimaal is, maar de dokter beslist wanneer precies.

Het is normaal dat je tijdens deze periode veel vragen hebt. Over je operatie, over je behandeling, maar ook over hoe het verder gaat. Na je operatie krijg je normaal bezoek van je dokter en borstverpleegkundige met alle uitleg. Het is handig om op voorhand al vragen te noteren zodat je niets vergeet. Ook hier kan de Think Pink Guide-app een waardevolle hulp zijn.

In België moeten borstklinieken bovendien minstens halftijds een oncopsycholoog in dienst te hebben die jou als lotgenoot kan opvangen tijdens en na je behandeling. Het kan dat die even langsloopt om kennis te maken en te kijken of je ondersteuning nodig hebt. Je kunt natuurlijk ook altijd zelf een afspraak maken.

Aangeraden wordt om nog tijdens je ziekenhuisopname – nog vóór je borstreconstructie – al een eerste keer te kijken naar je litteken, samen met de borstverpleegkundige. Als je het moeilijk krijgt, heb je iemand bij je die weet hoe ze je kan opvangen. Doe je dat toch liever thuis in je eentje, dan kan dat natuurlijk ook. Probeer thuis je veranderde lichaam niet te veel te vermijden, hoe confronterend het beeld soms ook is. Dat maakt het alleen maar lastiger om te wennen aan je nieuwe lijf.
 

Lig eerst neer en kijk met een handspiegel naar het litteken. Ga dan zitten en kijk opnieuw. De laatste stap is kijken in de spiegel van de badkamer. Ben je je haar al verloren door chemotherapie, zet dan eerst je pruik of een sjaaltje op vóór je kijkt naar je litteken.